ISBN’s zijn de vingerafdrukken van boeken – uniek en onmisbaar voor het identificeren, beheren en verkopen van boeken.
Wat is de afkorting van ISBN?
De afkorting ISBN staat voor het Engelstalige International Standard Book Number, wat toevallig perfect overeenkomt met de Nederlandse vertaling Internationaal Standaard Boek Nummer.
Een ISBN of ISBN-nummer, wat is correct?
De term “ISBN-nummer” wordt het meest gebruikt. Dit is echter een tautologie, gezien de N in ISBN al staat voor “nummer”. Het correcte woord is dus “een “ISBN”.
Wat is een ISBN-nummer?
Een ISBN fungeert wereldwijd als een unieke identificatiecode voor een specifieke editie van een boek. Aan de hand van het ISBN is elk boek makkelijk te identificeren door boekwinkels, boekhandelaren, webshops, bibliotheken, archieven, uitgevers en lezers.
Hoe ziet een ISBN-nummer eruit?
Een ISBN is een cijferreeks van 10 of 13 cijfers, met of zonder streepjes en spaties. ISBN’s opgebouwd uit 10 karakters hebben soms een x achteraan. Deze x maakt in dat geval deel uit van het ISBN.
Wie gebruikt ISBN-nummers?
Het ISBN wordt wereldwijd gebruikt door uitgevers, boekwinkels, boekverkopers, webwinkels, bibliotheken, archieven, lezers, …
Waarvoor gebruiken boekwinkels het ISBN-nummer?
Hoewel het ISBN fungeert als een unieke identificatie voor boeken, gebruiken boekverkopers in de praktijk streepjescodes voor hun voorraadbeheer. Bij aankoop en verkoop scannen ze de streepjescode om zo de transactie te registreren en te verwerken.
Heeft een ISBN-nummer 10 of 13 cijfers?
Een ISBN kan zowel 10 als 13 cijfers hebben. Beide varianten zijn in elkaar omzetbaar en worden gelinkt aan hetzelfde boek.
Wat is het verschil tussen ISBN-10 en ISBN-13?
Een ISBN-10 heeft tien cijfers, een ISBN-13 heeft dertien cijfers. Ze zijn in elkaar omzetbaar en worden gelinkt aan hetzelfde boek.
Waarom schakelde men over van ISBN-10 naar ISBN-13?
Bij de start van het ISBN-systeem in 1970 bestond een ISBN uit 10 cijfers (ISBN-10). Toen de unieke reeksen met 10 cijfers opraakten, schakelde men vanaf 2007 over op ISBN’s met 13 cijfers (ISBN-13).
Een ISBN-nummer met 10 cijfers
Een ISBN met 10 cijfers noemen we ISBN-10. In België en Nederland beginnen deze oudere ISBN’s vaak met “90”. Engelstalige werken starten dan weer vaak met 0 of 014, en heel wat andere varianten.
Een ISBN-nummer met 13 cijfers
Een ISBN met 13 cijfers noemen we ISBN-13. Deze langere ISBN’s beginnen vaak met “978”.
Kan een boek twee ISBN-nummers hebben?
In de overgangsjaren naar de ISBN-13 variant (zeg maar 2007-2012), kregen boeken meestal zowel de 10- als 13-delige versie. Beide ISBN’s zijn echter 1-op-1 omzetbaar naar elkaar – ze blijven dus een uniek identificatienummer voor het boek in kwestie.
Is een ISBN-nummer uniek voor elk boek?
In principe is een ISBN uniek voor elk boek. Uitzonderingen:
- Wanneer een uitgever een boek herdrukt met slechts heel beperkte wijzigingen, wordt soms hetzelfde ISBN gebruikt. Sommige uitgevers nemen het hier echter niet nauw mee en hergebruiken het ISBN ook wanneer er significante wijzigingen zijn (bv. gewijzigde cover, nieuwe druk van een studieboek, …).
- Een uitgever kan daarnaast per ongeluk of moedwillig een al eerder toegekend ISBN hergebruiken. De uitgever bespaart zo op kosten, maar het resultaat is dat er twee verschillende boeken bestaan op een enkel ISBN. Voor webshops die handelen in boeken, geeft dit dan soms problemen – zo kan de info van beide boeken door elkaar gehakseld worden, bv. Titel van het ene boek maar auteursnaam van het andere boek.
Kan een boek meer dan 1 ISBN hebben?
In theorie kan een boek niet meer dan één ISBN hebben. In de praktijk bestaan uitzonderingen op deze regel, bv. Een uitgever geeft vijf boeken in een bepaalde subreeks uit, en vermeld alle 5 ISBNs in de colofon van elk boek. Dit kan problemen geven voor webshops, wanneer in de rapte een verkeerd ISBN gebruikt wordt om het boek te koop te stellen.
Kunnen 2 verschillende boeken hetzelfde ISBN hebben (dubbel gebruik ISBN)?
Dit is niet de bedoeling, maar in de praktijk komt dit wel eens voor. De oorzaak is een uitgever die per ongeluk of moedwillig een al eerder toegekend ISBN hergebruikt. Een voorbeeld van een dubbel gebruikte ISBN is 9025836739. Zowel het boek “Vampierhandboek” als “De geweldige Leonidas” werden uitgegeven onder dit ISBN.
Kunnen verschillende edities hetzelfde ISBN hebben?
Ja, dit kan. Uitgevers hergebruiken vaak het ISBN als de nieuwe editie slechts heel beperkte wijzigingen heeft. Bij significante wijzigingen zoals het covertype (bv. softcover versus hardcover) is een andere ISBN toekennen wel nodig.
Hebben verschillende boekedities een verschillend ISBN-nummer?
Dit hangt af van hoe hard de ene editie verschilt van de andere. Een herdruk met geen of slechts oppervlakkige wijzigingen zal geregeld hetzelfde ISBN vermelden. Bij belangrijke wijzigingen (bv. andere vertaling) zal in regel een ander ISBN gebruikt worden. Sommige belangrijke wijzigingen (notoir is de cover) worden door de ene uitgever wel als een significante wijziging beschouwd, door de andere dan weer niet.
Heeft een e-book een ISBN?
Ja, een e-book heeft ook een ISBN. Uitzonderingen zijn e-books uitgegeven in eigen beheer, net zoals dat met fysieke boeken is.
Heeft een e-book hetzelfde ISBN als de papieren versie?
Nee, een e-book geldt als een andere uitgave (net zoals een paperback een andere uitgave is dan een hardcover). Daarom heeft het een ander ISBN nodig dan de fysieke versie.
Hoeveel ISBN-nummers kan een boek hebben?
In principe kan een boek slechts één ISBN hebben. In de praktijk heeft een boek soms verschillende ISBNs:
- Een boek kan zowel een ISBN-10 als een ISBN-13 hebben.
- Een boek refereert in de colofon soms naar andere uitgaven met andere ISBN’s, of naar andere boeken in dezelfde reeks.
- Een boek heeft vaak hetzelfde ISBN op de achterkant en in de colofon. Het komt voor dat er bij één van beide een typfout is gekomen, resulterend in twee verschillende ISBN’s. Het foute ISBN is meestal ongeldig, maar kan ook – bij toeval – doorgaan als een geldig ISBN.
ISBN-nummer omzetten (10 naar 13 en 13 naar 10)
Via een specifieke formule kan je een ISBN met 10 cijfers omzetten naar het overeenkomstige ISBN met 13 cijfers. En vice versa.
Handige website om telkens één ISBN om te zetten: https://www.isbn.org/isbn_converter
Of zet ISBN’s om in bulk via deze website: https://isbnconverter.sampo.co.uk/
Waar vind ik het ISBN-nummer in een boek?
Het is meestal opgenomen op de achterflap van het boek, vaak zowel als streepjescode als cijferreeks, boven of onder de barcode.
Daarnaast staat het ISBN quasi altijd ook in de colofon van het boek. De colofon staat meestal aan het begin van het boek, zijnde op de achterkant van de titelpagina. Soms kiest een uitgever er echter voor om de colofon achteraan het boek op te nemen.
Bij e-books kan het ISBN ook worden weergegeven op de inhoudspagina en/of in de metadata van het bestand.
Is de barcode of streepjescode hetzelfde als het ISBN?
Ja, gewoonlijk is de barcode een scanbare variant van het ISBN. In uitzonderlijke gevallen kan dit verschillen (bv. fout van de uitgever, barcode kan een EAN-code zijn in plaats van een ISBN, …).
Het kan ook zijn dat een handelaar een sticker met een barcode plakt op een boek, waarbij de barcode dan soms geen ISBN is maar een stocklocatie specifiek voor deze handelaar.
Welke boeken hebben een ISBN?
Vanaf 1970 hebben de meeste boeken een ISBN. Uitzonderingen zijn vaak boeken die onder eigen beheer worden uitgegeven, speciale jubileumuitgaven, kleine oplages van bedrijven, verenigingen, stadsbesturen, etc.
Heeft elk boek een ISBN nummer?
In regel heeft elk boek na 1970 een ISBN. Er zijn echter uitzonderingen, zoals bedrijfsuitgaven, uitgaven in eigen beheer, uitgaven van verenigingen en stadsbesturen, etc.
Welke boeken hebben geen ISBN-nummer?
Alle boeken van vóór 1970 hebben zeker géén ISBN. Het ISBN-systeem begon immers pas in 1970. Het gros van de boeken na 1970 heeft een ISBN. Boeken van na 1970 die geen ISBN hebben, zijn vaak boeken van heel kleine uitgevers, uitgaven in eigen beheer, tentoonstellingsuitgaven, uitgaven van gemeenten, verenigingen en bedrijven, etc.
Wordt het ISBN-nummer enkel gebruikt voor boeken?
Het ISBN is specifiek voor boeken, maar wordt ook gebruikt voor strips. Daarnaast vind je het soms ook op leesmateriaal dat een atypische boekvorm heeft, bv. in de vorm van een ringmap, een doos met kaarten (bv. Tarot), luisterboeken (een mapje met één of meerdere cd’s), een doosje met losse papieren (bv. wandelgids waarbij elk uitneembaar papier één wandeling is), etc.
Wat betekent X in een ISBN?
Het ISBN-systeem bevat een controlecijfer om fouten te detecteren. Dit cijfer wordt berekend met een modulo 11-algoritme en gewichten van 1 tot 10. Als het resultaat 10 is, wordt het Romeinse cijfer X gebruikt in plaats van 10. Dit komt doordat de streepjescodes geen cijfer 10 kunnen weergeven.
Wat is het verschil tussen ISBN en EAN?
Beide hebben tegenwoordig 13 cijfers. Het ISBN (International Standard Book Number) is specifiek voor boeken, alsook voor boekachtige uitgaven (bv. strips, boeken op CD,…). Het EAN (European Article Number) is een 13-cijferig nummer dat wordt toegekend aan elk product dat geen boek is (bv. een gezelschapsspel, een kledingstuk, een voedingsproduct,…).
Kan een boek een EAN nummer hebben in plaats van een ISBN?
Ja, dit is mogelijk. Het gaat vaak om krantenuitgaven van al eerder gepubliceerde boeken, zoals de reeks Boeken van Liefde en Lust van krant De Morgen.
Zijn ISBN-nummers universeel?
Het International Standard Book Number is een unieke code van 13 cijfers die elk boek individueel identificeert. Het is een wereldwijde standaard die door iedereen wordt gebruikt.
Hoe weet ik of een ISBN correct is?
Om een ISBN te controleren, voer je deze formule uit:
10 x 1e cijfer + 9 x 2e cijfer + 8 x 3e cijfer + … + 1 x laatste cijfer.
Als het resulterende getal bij deling door 11 geen rest oplevert, is het ISBN geldig.
In plaats van deze berekening handmatig te doen, kan je ook gebruikmaken van het systeem van Books in Belgium. Door op de pagina “Boek verkopen” het ISBN in te geven, krijg je meteen een melding als het ISBN ongeldig is. Is het geldig, dan zoekt het systeem alle info van het boek bij elkaar (bv. Titel, coverfoto,…) zodat je het op enkele seconden te koop kan zetten.
Hoe is een ISBN-nummer opgebouwd?
Elk ISBN is opgebouwd uit vijf elementen met een streepje of spatie tussen elk cijfer:
1) Prefix: dit is voor boeken altijd 978 of 979 (voor ISBN-13). Dit geeft aan dat het product een boek is.
2) Groepsidentificatienummer: Dit deel identificeert het land, de regio of de taal van de uitgever. Het komt vlak na de prefix. In Nederlandstalig België is dit 94 en in Nederland is dit 90. Grote Engelstalige gebieden zoals de Verenigde Staten en Engeland krijgen één cijfer, namelijk 978-0 of 978-1, en bij Franstalige gebieden zoals Franstalig België is dit 978-2. Dit nummer kan maximaal vijf cijfers bevatten.
3) Uitgeversidentificatienummer: Dit nummer identificeert de uitgever van het boek. Grotere en de meest bekende uitgeversfondsen krijgen een kleiner nummer van twee of drie cijfers, en kleinere uitgeverijen waar minder boeken worden gepubliceerd krijgen een langer nummer van maximaal zes cijfers.
4) Titelidentificatienummer: Dit nummer identificeert een specifieke titel, editie of versie van een publicatie. Hier worden maximaal vier cijfers gebruikt. 5) Controlecijfer: Dit laatste cijfer wordt berekend op basis van de andere cijfers in het ISBN aan de hand van een Modulus 10 systeem, en wordt gebruikt om fouten te detecteren en te voorkomen.
